پروژه حضرت یوسف (ع ) بی‌تردید عظیم ترین مجموعه تاریخی است که تلویزیون ایران درباره یک پیامبر تولید می‌کند. خصوصیتی که در مرحله ساخت filmhazratyoosefb.jpg

  • این مجموعه پرخرج حساسیت‌هایی را با خود همراه کرده است. این که از محافل مطبوعاتی حتی درخصوص انتخاب بازیگر نقش حضرت یوسف (ع) واکنش‌هایی بروز می‌کند، ناشی ازهمین واقعیت است. فیلمنامه، طراحی صحنه و لباس و همچنین فرآیند انتخاب بازیگران از دیگر مواردی است که حساسیت برانگیز شده است. فرج الله سلحشور پیش از این با کارگردانی مردان آنجلس (اصحاب کهف) توانمندی خود را ثابت کرده است. برای او و آن مجموعه نسبتا عظیم همین بس که خاتمی 3 سال پیش هنگامی که به واتیکان سفر کرد، به عنوان هدیه، فیلم اصحاب کهف را به پاپ ژان پل سوم اعطا کرد. با وجود این محافل مطبوعاتی معتقدند که پروژه حضرت یوسف (ع) آنقدرعظیم است که تحت نگاه‌های ناظر قرار بگیرد.
    "فرج‌ا... سلحشور" کارگردان از روند تولید این مجموعه تاریخی می‌گوید:

"فرج‌ا... سلحشور" کارگردان از روند تولید این مجموعه تاریخی می‌گوید: "در همان مقطع مونتاژ و صداگذاری "اصحاب کهف" طرح 27 قسمتی مجموعه یوسف (ع) را نوشتم و به شبکه 2 ارائه دادم اما بعد از پخش مجموعه اصحاب کهف و بعد از برگشت ما از مکه توفیق رفیق شد و خدمت حضرت آقا مقام معظم رهبری رسیدیم. ایشان فرمودند که این گروه، موسی (ع ) را کار کند و به آقای لاریجانی این موضوع را تاکید کردند. ما هم به زعم خودمان استنباط کردیم که پس کارگردانی حضرت موسی (ع ) به عهده کارگردان اصحاب کهف خواهد بود. با این ذهنیت تحقیق خودمان را شروع کردیم ولی آقای محسن علی اکبری با آقای بهمن پور رفت شبکه دو نزد آقای مشیری قرارداد بستند که آقای بهمن پور سریال را بنویسد. من همان روز فهمیدم که آقای بهمن پ
" یوسف در مقطعی به قدرت می‌رسد، نخست وزیر می‌شود، موقعیت مناسبی دارد با شرک و بت‌پرستی در اطراف خود چه کرده؟ چگونه حاکمی بوده است؟ ... "
?ر به تنهایی از عهده این کاربر نمی‌آید، بلکه یک تیم برای نگارش چنان فیلمنامه‌ای باید تشکیل بشود، اصلا یک تشکیلات ایجاد شود. گروه تحقیق جدا، گروه مشاوران جدا، گروه نقد و بررسی جدا و تا اینها نباشند چنین متن عظیمی نوشته نمی‌شود. اما چون برای آقای بهمن پور احترام قائل هستیم برآن شدیم که حتی کمک هم بکنیم. بنابراین چند مورد تحقیقات و کتاب‌هایی که تهیه کرده بودیم به آقای بهمن پور دادیم و خودشان هم دریک زمان محدودی یک سری کارهای تحقیقی کرده بودند و خلاصه کار را تمام کردند و سناریو را دریک مدت زمان بسیارکوتاه نوشتند و متن را به شبکه دو ارائه دادند که متاسفانه با اشکالاتی روبه رو شد و تصویب نشد. ما فکر می‌کردیم به هرحال کارگردانی کار با ماست. اما پس از چندی قرار شد کارگردان دیگری این پروژه را به عهده بگیرد.
این بود که خواستم بروم دنباله پروژه حضرت یوسف(ع)، که قبلا طرح آن را داده بودم. اما رفتم سراغ قصه حضرت یونس (ع ) که آن را نوشتم وهم تحقیقات حضرت یحیی (ع) را انجام دادم و چند متن تئاتر نوشتم در عین حال اساسا بنا را بر آن گذاشتم که دیگر برای تلویزیون کار نکنم. در حقیقت 2 سال از عمرم به هدر رفته بود .این مطلب ظاهرا به گوش آقای لاریجانی رسیده بود که فلانی گوشه گیر شده است در هر حال ایشان چند بار پیغام فرستاد و من نرفتم تا این که خود ایشان تماس گرفت که ما برای رعایت ادب خدمتشان رفتیم . ایشان گفت: "باید یوسف (ع ) را شروع کنید." من هم یک سری شرط‌ها را داشتم. مثلا گفتم متن را باید خودم بنویسم و کارگردانی و تهیه کنندگی را هم باید خودم انجام بدهم و از هنرپیشه‌های سرشناس هم استفاده نمی‌کنم که ایشان پذیرفتند.
پس از آن ماجرا تیم نگارش فیلمنامه را تشکیل دادم که مسئولیت گروه برعهده خودم بود. در درون این تیم، گروه‌های تحقیق و مشاوران و نقد و بررسی را ایجاد کردیم و یک مشاور دائمی یعنی آقای منصور ابراهیمی منصوب شدند و متن را طی دو سال و نیم در 40 قسمت نوشتیم و به سیما فیلم ارائه دادیم و بعد، 11 ماه هم با خود سیما فیلم نشست‌های متعدد برای بررسی، تحلیل و اصلاح متن داشتیم و بعد از عقد قرارداد و پیش از اجرای کار هم با گروه ساخت سریال به مدت 5 ماه دیگر روی فیلمنامه کار کردیم و در مجموع 4 سال تحقیق و نگارش فیلمنامه یوسف (ع) زمان صرف کرد.
کارگردان مجموعه تاریخی حضرت یوسف (ع) درباره ویژگی‌های فیلمنامه این مجموعه اینچنین می‌گوید: ویژگی‌های فیلمنامه حضرت یوسف (ع)
" فیلمنامه حضرت یوسف (ع) دقیقا از تمام قواعدی که امروزه در دنیا برای یک فیلمنامه وجود دارد، برخوردار است. در آغاز یک قصه یک گره ایجاد می‌شود، بعد از گذشت یک سری حوادث در پایان قصه آن گره باز می‌شود. در شروع فیلمنامه یوسف(ع) خوابی می‌بیند... "



همان ویژگی‌های قصه حضرت یوسف (ع) در قرآن و روایات ائمه معصومین و تفاسیر شیعه است. یعنی همان ویژگی‌هایی که کتاب خدا معمولا برای این قصه‌ها ذکر می‌کند که این قصه‌ها، هدایتگر جامعه، چراغ راه مردم ،گره گشای مشکلات، پاسخگوی مسائل روزمره درگذشته و حال و آینده و برای هر قومی، هر ملیتی و در هر مقطعی از تاریخ است، در فیلمنامه یوسف (ع) هم همین ویژگی‌ها وجود دارد.
فیلمنامه حضرت یوسف (ع) دقیقا از تمام قواعدی که امروزه در دنیا برای یک فیلمنامه وجود دارد، برخوردار است. در آغاز یک قصه یک گره ایجاد می‌شود، بعد از گذشت یک سری حوادث در پایان قصه آن گره باز می‌شود. در شروع فیلمنامه یوسف(ع) خوابی می‌بیند. یعنی یوسف خواب می‌بیند که 11 ماه و ستاره و خورشید در حال سجده کردن به او هستند و در پایان فیلمنامه این خواب، این سجده اتفاق می‌افتد. یعنی در آخر فیلمنامه ما می‌بینیم که حضرت یعقوب (ع) و همسر او و 11 برادر یوسف در پیشگاه او سجده می‌کنند. این یعنی تعبیر خواب یوسف(ع) و گشایش گره آغازین قصه.
درعین حال صاحب قرآن مدعی است که این قصه زیباترین قصه قرآن است. این سخن خداوند متعال است. وقتی حضرت حق چنین می‌گوید حتی اگر قصه با هیچ قاعده‌ای از قواعد قصه نویسی امروز دنیا همخوانی نداشته باشد، بازهم من این قصه را به همان شکل که خدا گفته است قبول دارم و حتی پیشنهاد زیبایی برای زیباترشدن قصه بدهند، نمی‌پذیرم. یعنی بارزترین ویژگی قصه یوسف (ع) همین سخن خدا درباره آن است.
بدانید که بسیاری از حوادث ناشناخته‌ای که در این قصه وجود داشته اما پنهان بوده ما پیدا کرده‌ایم. مثلا این که به یوسف (ع) در چاه چه گذشته است؟ یا این که یوسف (ع) از چاه که بیرون آمده تا به مصر که رسیده بر او چه گذشته؟ چگونه این مسیر را طی کرده؟ یوسف در خانه زلیخا 12سال اقامت داشته تا به سن شباب رسیده است و زلیخا برایش نقشه کشیده است در این 12سال چه اتفاقاتی افتاده است؟ یوسف نزدیک به 10سال در زندان بوده است این زمان را یوسف در زندان چگونه گذرانده است؟ او پیامبر است در هزار توی حوادثی که برایش رخ داده رسالتش را چگونه به انجام رسانده است؟ یوسف در مقطعی به قدرت می‌رسد، نخست وزیر می‌شود، موقعیت مناسبی دارد با شرک و بت‌پرستی در اطراف خود چه کرده؟ چگونه حاکمی بوده است؟ او وقتی یک مملکت بحران زده را در مقطع صدارتش اداره کرد چگونه وضع قوانین کرده؟ چگونه انتصاب عوامل کرده؟با زالوهای اجتماعی چطور مقابله کرده؟ ما در فیلمنامه حضرت یوسف همه اینها را کشف و منعکس کرده‌ایم. ما پرسش‌های زیادی را در این فیلمنامه پاسخ داده‌ایم. مثلا این که یعقوب (ع) به عنوان یک پیامبر چند دل و دلبر دارد . مگر غیر از خدا یعقوب معشوق دیگری هم دارد؟ پس چرا او 40 سال برای یوسف (ع) می‌گرید تا چشم‌هایش سفید بشود؟ آیا این شرک نیست؟
سلحشور درباره انتخاب بازیگران این پروژه تاریخی می‌گوید: من معتقدم که بازیگران با استعداد اما مظلوم و محروم در جامعه ما زیادند. گروهی از بازیگران سرشناس و جا افتاده در کشورمان هستند که حقشان است زحمت کشیده و سال‌ها رنج و زجر تحمل کرده‌اند تا به جایگاه کنونی خود برسند، چه سلحشور از این بازیگران استفاده بکند چه نکند، آنها جایگاه خودشان را دارند و از قدر و منزلت آنها چیزی کم نمی‌شود. دسته‌ای دیگر از بازیگران هم هستند که با استعدادند و قدرت بازیگری و لیاقت دارند . من از اینها استفاده می‌کنم. گروه دیگر هم بازیگرانی هستند که تازه وارد گود شده‌اند. اینها میدان می‌خواهند من از اینها هم استفاده می‌کنم. ضمن این که بکر بودن چهره این گروه سوم یک نکته مثبت است. چهره‌های تکراری که تا امروز در نقش‌های مختلف بازی کرده‌اند امتحان کرده‌ایم که تماشاگر نسبت به آنها واکنش نشان می‌دهد.
ما روزی 3 تا 4 دقیقه ضبط داریم و این خیلی خوب است. این موفقیت به دلیل آن است که عنایات الهی شامل حال ما می‌شود و دوم این که هنرپیشه‌های به اصطلاح غیر حرفه‌ای حرف گوش‌کن هستند و این یعنی فراهم بودن زمینه افرایش بازدهی با کیفیت بالا.
کارگردان این مجموعه تاریخی افزود: برآورد پروژه حضرت یوسف (ع) که توسط 5 نفر از تهیه‌کنندگان سرشناس و قدر این کشور انجام شده تقریبا یک سوم بیشتر از بودجه‌ای است که به ما داده‌اند و به یاری حق ما این پروژه را با همین دو سوم از برآورد واقعی آن تمام خواهیم کرد.

نوشته شده در تاریخ شنبه 4 آبان 1387    | توسط: وصال    |    | نظرات()